Ödeme Emrine İtiraz Süresi: 7 Gün mü, 5 Gün mü?
Yazar — Av. Şeyma Nur Bulut Karakulle
İcra dairesinden gelen bir ödeme emrinde en kritik bilgi, borcun tutarı değil takibin türüdür. Çünkü itiraz süresi ilamsız takipte yedi gün, kambiyo senetlerine mahsus takipte beş gündür; üstelik itirazın sonucu da bu iki takipte birbirinden tamamen farklıdır.
Aşağıda elinize ulaşan ödeme emrinin hangi takibe ait olduğunu nasıl anlayacağınızı, hangi sürede ne yapmanız gerektiğini ve itirazdan sonra sürecin nasıl ilerlediğini bulabilirsiniz.
Ödeme emrinin hangi takibe ait olduğu nasıl anlaşılır?
Ödeme emrinin üst kısmında yer alan örnek numarası, takibin türünü ve dolayısıyla itiraz süresini belirler.
- Örnek No. 7 — ilamsız takip. Bir belgeye dayanmadan da başlatılabilen genel haciz yolu. İtiraz süresi yedi gündür ve süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur.
- Örnek No. 10 — kambiyo senetlerine mahsus takip. Çek, bono veya poliçeye dayanır. İtiraz süresi beş gündür ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.
- Örnek No. 4-5 — ilamlı takip. Mahkeme ilamına ya da ilam niteliğindeki belgeye dayanır. Burada itiraz değil, icranın geri bırakılması talebi söz konusudur.
- Örnek No. 13 — kira alacağı ve tahliye talepli takip. Ödeme süresi ile itiraz süresi ayrı ayrı işler; ödeme süresi içinde borç ödenmezse tahliye gündeme gelir.
- Örnek No. 6 — rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip. İpotek veya taşınır rehniyle güvence altına alınmış alacaklarda kullanılır.
Süresi içinde ne yapılmalı?
- İlamsız takipte (yedi gün). İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı ya da sözlü olarak bildirilir. Borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edilebilir; imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir.
- Kambiyo takibinde (beş gün). İtiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. İtiraz takibi durdurmadığından, ayrıca icra mahkemesinden takibin durdurulması kararı istenmesi gerekir.
- Yetkiye itiraz. Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu düşünülüyorsa, yetki itirazı esasa itirazla birlikte ve aynı süre içinde ileri sürülmelidir.
- Ödeme ve zamanaşımı. Borcun ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddiası da bu süre içinde ileri sürülür.
- Mal beyanı. İtiraz edilmediği takdirde, ödeme emrinde gösterilen süre içinde mal beyanında bulunulması gerekir; bu yükümlülüğün ihlali ayrı bir yaptırıma tabidir.
İtirazdan sonra ne olur?
- İtirazın iptali davası. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede dava açabilir; haksız itiraz hâlinde icra inkâr tazminatı talep edilebilir.
- İtirazın kaldırılması. Alacak kanunda sayılan belgelerden birine dayanıyorsa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesine başvurabilir.
- Menfi tespit davası. Borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir; koşulları varsa teminat karşılığında takibin durdurulması istenebilir.
- Takibin kesinleşmesi. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Takip nerede yapılır, nereden takip edilir?
Yetki kuralları alacaklıya seçim imkânı tanır: borçlunun yerleşim yeri icra dairesi her hâlde yetkilidir; sözleşmeden doğan alacaklarda sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesinde de takip başlatılabilir. Bu nedenle borçlunun hiç bulunmadığı bir ilden takip gelmesi tek başına usulsüzlük anlamına gelmez; yetki itirazının süresinde yapılması gerekir.
Dosyalar UYAP üzerinden elektronik ortamda yürütüldüğünden, takibin başlatıldığı il ile tarafların bulunduğu il farklı olabilir. İtiraz süresi her hâlde ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren işler; dosyanın başka bir ilde olması bu süreyi uzatmaz.
- İstanbul Anadolu Adliyesi ve İstanbul Adliyesi'ndeki icra daireleri ile icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri
- Kocaeli, Gebze ve Sakarya adliyelerindeki icra daireleri ve icra mahkemeleri
- İtirazın iptali, menfi tespit ve tasarrufun iptali davaları bakımından asliye hukuk ya da asliye ticaret mahkemeleri
- Başka illerde başlatılan takiplerde dosyanın UYAP üzerinden incelenmesi ve itirazın süresinde yapılması
- İstinaf başvuruları bakımından İstanbul ve Sakarya bölge adliye mahkemeleri
İcra ve iflas süreçlerine ilişkin ayrıntılı bilgi için İcra ve İflas Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Dava süreçleri ve hukuki danışmanlık talepleriniz için iletişim formumuz üzerinden bilgi iletebilir veya Kadıköy'deki büromuzdan randevu oluşturabilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir ve somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.