Miras Hukuku

Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle birlikte malvarlığının kimlere ve hangi oranda geçeceğini düzenler. Büromuz mirasçılık belgesinin alınmasından terekenin paylaşılmasına kadar sürecin her aşamasında dava takibi yürütmekte, vasiyetname ve miras taksim sözleşmesi çalışmalarını hazırlamaktadır.

Boşanma, nafaka ve velayet gibi evlilik birliğine ilişkin uyuşmazlıklar Aile Hukuku sayfamızda ele alınmaktadır.

Miras süreci nasıl işler?

• Mirasçılık belgesi. Yasal mirasçılar belgeyi noterden alabilir; mirasçılık ilişkisinde yabancılık unsuru bulunması veya kayıtların yetersiz kalması hâlinde belge sulh hukuk mahkemesinden istenir.
• Terekenin tespiti. Ölenin malvarlığı ve borçları belirlenir; gerektiğinde tereke tespiti ile defter tutulması talep edilir.
• Mirasın reddi. Süre üç aydır; yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat edenler için bu öğrenme tarihinden, vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m. 606). Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır.
• Saklı pay ve tenkis. Ölenin sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalar saklı payı zedeliyorsa tenkis davası açılır.
• Paylaşma. Mirasçılar anlaşarak miras taksim sözleşmesi yapabilir; anlaşma sağlanamazsa mirasın taksimi ya da ortaklığın giderilmesi davası açılır.

Yasal mirasçılar kimlerdir ve miras nasıl paylaşılır?

Vasiyetname yoksa miras, Türk Medeni Kanunu'ndaki zümre sistemine göre paylaşılır. Yakın zümrede mirasçı varsa sonraki zümreler mirasçı olamaz.

• Birinci zümre. Mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları ve onların çocuklarıdır (TMK m. 495).
• İkinci zümre. Altsoy yoksa miras anne ve babaya, onlar ölmüşse onların altsoyuna geçer (TMK m. 496).
• Üçüncü zümre. Büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyudur (TMK m. 497).
• Sağ kalan eş. Altsoyla birlikte mirasın dörtte birini, anne-baba zümresiyle birlikte yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçünü alır; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m. 499).

Saklı pay nedir, tenkis davası ne zaman açılır?

Mirasbırakan, malvarlığının bir bölümü üzerinde vasiyet veya bağışla serbestçe tasarruf edebilir; ancak kanun bazı mirasçılar için dokunulamayan bir saklı pay öngörür (TMK m. 506).

• Altsoy: yasal miras payının yarısı
• Anne ve babadan her biri: yasal miras payının dörtte biri
• Sağ kalan eş: altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü

Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Dava, saklı payın zedelendiğini öğrenme tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 571). Ayrıntılar için Tenkis Davası: Saklı Pay Oranları ve Bir Yıllık Süre yazımıza bakabilirsiniz.

Mirasbırakanın gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi ise tenkisten ayrı bir yol olan muris muvazaasına dayalı tapu iptali davasının konusudur; bu dava için Gayrimenkul ve Kira Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Vasiyetname nasıl yapılır ve hangi hâllerde iptal edilir?

Kanun üç tür vasiyetname öngörür ve her birinin şekil şartları farklıdır. Şekil şartına uyulmaması, vasiyetnamenin iptal sebeplerinden biridir.

• Resmî vasiyetname. Noter veya sulh hâkimi önünde, iki tanıkla düzenlenir (TMK m. 532).
• El yazılı vasiyetname. Baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılır, tarih ve imza taşır (TMK m. 538).
• Sözlü vasiyetname. Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlarda iki tanık önünde yapılabilir (TMK m. 539).

Vasiyetnamenin iptali ehliyetsizlik, yanılma, aldatma, korkutma, hukuka veya ahlaka aykırılık ya da şekle aykırılık gibi sebeplerle istenebilir. Dava, iptal sebebinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır; iyiniyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır (TMK m. 559).

Mirasın reddi ve mirasbırakanın borçları

Mirasçılar, mirasbırakanın borçlarından kural olarak kişisel olarak ve müteselsilen sorumludur. Bu nedenle borçlu bir terekede üç aylık ret süresinin kaçırılmaması önem taşır.

• Hükmen ret. Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Bu durumda da tespit için mahkemeye başvurulması uygulamada önerilir.
• Terekeye el atma. Ret süresi içinde olağan yönetim dışında terekeye ait işlemlere girişen veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı, artık mirası reddedemez (TMK m. 610).
• Resmî defter tutulması. Terekenin borca batık olup olmadığı belli değilse, resmî defter tutulması istenerek borç durumu netleştirilebilir.

Ayrıntılar için Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Üç Aylık Süre ve Sonuçları yazımıza bakabilirsiniz. Mirasçılar ayrıca, ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye'de bulunuyorsa ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermekle yükümlüdür; vergisel boyut için Vergi Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Mirasçılar anlaşamazsa miras kalan taşınmaz nasıl paylaşılır?

Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa her mirasçı ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse satışına karar verir.

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun'la, tüm paydaşların payını miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişinin payı bulunmadığı taşınmazlarda, satış için yapılacak birinci artırmanın yalnızca malik mirasçılar arasında yapılması öngörülmüştür. Bu usul bir defaya mahsus uygulanır; mirasçılar arasında satış gerçekleşmezse genel usulle ihaleye çıkılır. Böylece aile taşınmazının mirasçılardan birinde kalması kolaylaşır.

Sakarya ve Kocaeli'de mirasla intikal eden tarım arazileri

Sakarya ve Kocaeli'nin kırsal ilçelerinde, kuşaklar boyunca paylaşılmadan intikal eden tarım arazileri ve bahçeler nedeniyle çok sayıda mirasçının paydaş olduğu taşınmazlarla sık karşılaşılır. Tarım arazilerinin asgari büyüklüğün altında bölünememesi nedeniyle bu dosyalarda satış yoluyla paylaşım öne çıkar; mirasçılar arası ilk artırma usulü bu bölgelerdeki aile arazileri bakımından özellikle önemlidir.

İstanbul Anadolu Yakası'nda miras kalan konutlar

Kadıköy, Üsküdar ve Maltepe gibi ilçelerde miras kalan dairelerde uyuşmazlık, çoğu zaman taşınmazda oturan mirasçı ile diğerleri arasında kullanım bedeli (ecrimisil) ve satış konusunda çıkar. Kentsel dönüşüm kapsamındaki binalarda ise mirasçıların müteahhitle yapılacak sözleşme için ortak karar alması ayrıca planlanmalıdır.

Hangi işlemleri yürütüyoruz?

• Mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve tereke tespiti işlemlerini yürütmek
• Vasiyetname ve miras sözleşmesi hazırlamak; vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarını açmak
• Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarını takip etmek
• Miras taksim sözleşmesi hazırlamak ve ortaklığın giderilmesi davasını yürütmek

Takip ettiğimiz dosya türleri

• Miras uyuşmazlıkları: mirasın reddi, tenkis, vasiyetnamenin iptali, muris muvazaası, miras sebebiyle istihkak
• Terekeye ilişkin işler: tereke tespiti, mirasçılık belgesinin iptali, miras taksimi ve ortaklığın giderilmesi

İstanbul Anadolu Yakası, Kocaeli ve Sakarya'da miras işleri hangi mercilerde görülür?

Miras hukukunda görevli merci işin niteliğine göre değişir; bir kısmı dava, bir kısmı çekişmesiz yargı işi olarak görülür, bir kısmı ise noterlikte tamamlanır. Miras davalarında kural olarak ölenin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; ortaklığın giderilmesi davaları ise taşınmazın bulunduğu yerde açılır.

• Mirasın reddi, tereke tespiti, mirasçılık belgesi ve ortaklığın giderilmesi işleri sulh hukuk mahkemelerinde
• Tenkis, vasiyetnamenin iptali ve muris muvazaasına dayalı tapu iptali davaları asliye hukuk mahkemelerinde
• Mirasçılık belgesinin verilmesi ile vasiyetname düzenlenmesi noterliklerde
• İstanbul Anadolu Adliyesi ve İstanbul Adliyesi'ndeki sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri; kararlara karşı istinaf başvuruları İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılır
• Kocaeli, Gebze ve Sakarya adliyelerindeki sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri; bu kararlara karşı istinaf başvuruları Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılır

İlgili makaleler

• Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Üç Aylık Süre ve Sonuçları
• Tenkis Davası: Saklı Pay Oranları ve Bir Yıllık Süre
• Yurt Dışı Boşanma Kararı Türkiye'de Nasıl Tanınır?

İstanbul Anadolu Yakası, Kocaeli veya Sakarya'daki bir miras, vasiyetname ya da ortaklığın giderilmesi süreciniz hakkında bilgi iletmek için iletişim sayfamızı kullanabilir veya Kadıköy'deki büromuzdan randevu oluşturabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.