Deport ve İdari Gözetim Rehberi
Deport kararına itiraz ve idari gözetim: kısa rehber
Sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren 7 gündür. Süresinde dava açılırsa yabancı, dava sonuçlanana kadar sınır dışı edilemez. İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine her zaman başvurulabilir.
Bir bakışta
Sınır dışı etme kararı
- Nereye başvurulur? İdare mahkemesi
- Başvuru süresi: Tebliğden itibaren 7 gün
- Karar süresi: 15 gün
- Başvuru kararı durdurur mu? Evet, dava sonuçlanana kadar
- Karara itiraz: Mümkün değil, karar kesindir
- Dayanak: 6458 sayılı Kanun m. 53
İdari gözetim kararı
- Nereye başvurulur? Sulh ceza hâkimliği
- Başvuru süresi: Süre sınırı yok
- Karar süresi: 5 gün
- Başvuru kararı durdurur mu? Hayır
- Karara itiraz: Mümkün değil, ancak koşullar değişirse yeniden başvurulabilir
- Dayanak: 6458 sayılı Kanun m. 57
Sınır dışı etme kararı nedir?
Sınır dışı etme kararı, bir yabancının Türkiye'den çıkarılmasına ilişkin idari karardır. Kararı valilik verir. Karar, gerekçesiyle birlikte yabancıya veya avukatına tebliğ edilir.
Tebliğ sırasında yabancıya itiraz yolu ve süresi de bildirilmelidir. Bu bilgi verilmemişse, bu durum davada ayrıca ileri sürülebilir.
Sınır dışı kararına itiraz: adım adım
- 1. Tebliğ belgesini saklayın. Tebliğ tarihini not edin. 7 günlük süre bu tarihten başlar.
- 2. 7 gün içinde dava açın. Dava, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır.
- 3. Davayı karar veren makama bildirin. Kanun, davanın valiliğe ayrıca bildirilmesini öngörür. Bildirim, sınır dışı işleminin durdurulması bakımından önemlidir.
- 4. Mahkeme 15 gün içinde karar verir. Bu karar kesindir; istinaf veya temyiz yolu yoktur.
- 5. Dava reddedilirse: Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Başvuru süresi 30 gündür. Hayati risk varsa tedbir talep edilebilir.
7 günlük süre neden bu kadar önemli?
- Süre kaçarsa dava açma hakkı kaybedilir.
- Dava açılmadıkça sınır dışı işlemi uygulanabilir.
- Süreye hafta sonu da dahildir. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatilden sonraki ilk iş günü biter.
- Tebliğ çoğu zaman geri gönderme merkezinde yapılır. Bu nedenle avukata ulaşmak için zaman dardır.
Sürenin nasıl hesaplandığını ve bildirim yükümlülüğünü Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz: Yedi Günlük Süre yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
İdari gözetim ve geri gönderme merkezi
İdari gözetim, sınır dışı edilecek yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasıdır. Kararı valilik verir.
- Gözetim süresi en fazla 6 aydır.
- Yabancı işbirliği yapmazsa süre en fazla 6 ay daha uzatılabilir.
- Gözetimin devamı gerekip gerekmediği her ay değerlendirilir.
- Gerek kalmadığında gözetim derhâl sona erdirilir.
İdari gözetime itiraz
- Başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Başvuru için bir süre sınırı yoktur.
- Başvuru, gözetimi kendiliğinden durdurmaz.
- Hâkim 5 gün içinde karar verir. Bu karar kesindir.
- Koşullar değişirse veya ortadan kalkarsa yeniden başvurulabilir.
- Gözetim yerine alternatif yükümlülükler istenebilir. Örneğin belirli bir adreste kalma veya düzenli bildirimde bulunma (6458 sayılı Kanun m. 57/A).
Başvuru usulü, yetkili hâkimlik ve alternatif yükümlülükler için İdari Gözetime İtiraz: Geri Gönderme Merkezinden Çıkış yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi durumlarda sınır dışı kararı alınamaz?
6458 sayılı Kanun m. 55'e göre şu kişiler hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz:
- Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunanlar
- Ciddi sağlık sorunu, yaşı veya hamileliği nedeniyle seyahati riskli olanlar
- Hayati tehlikesi olan hastalığının tedavisi sürenler; gönderileceği ülkede tedavi imkânı yoksa
- İnsan ticareti mağdurlarına yönelik destek sürecinden yararlananlar
- Psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları; tedavileri tamamlanıncaya kadar
Sınır dışından sonra: giriş yasağı
Sınır dışı edilen yabancı hakkında çoğu zaman Türkiye'ye giriş yasağı da konulur. Bu yasak, sistemde tahdit kodu olarak görünür. Ayrıntılar için Tahdit Kodu Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Ayrıntılı yazılarımız
- Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz: Yedi Günlük Süre
- İdari Gözetime İtiraz: Geri Gönderme Merkezinden Çıkış
- Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
Sürecinizle ilgili bilgi iletmek için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.